Son yıllarda ülkemizde de, tüm dünyada olduğu gibi mesafeli satış sözleşmesine dayanarak bir çok alışveriş gerçekleştiriliyor. Ne var ki; ülkemizde bu durumu fırsata çevirmek isteyen, tüketiciyi mağdur eden bir çok sosyal medya işletme hesabı ile internet üzerinden kurulmuş bir çok işletme hesabı ile karşılaşılmaktadır.
Bazı hesaplar alışverişten sonra hiç ulaşılmaz olduğu gibi bazı hesaplar yanıltıcı nitelikte olabiliyor, tüketiciyi aldatıcı nitelikte olabildiği gibi tamamen ayıplı mal satışında da oldukça yüksek rakamlara ulaşmış olduğunu görüyoruz. Böyle durumlarda eğer ki, olayda Türk Ceza Kanunda yer alan dolandırıcılık suçu açıkça işlenmedi ise,
“”5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu
Dolandırıcılık
Madde 157- (1) Hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp, onun veya başkasının zararına olarak, kendisine veya başkasına bir yarar sağlayan kişiye bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası verilir.
Nitelikli dolandırıcılık
Madde 158- (1) Dolandırıcılık suçunun;
a) Dinî inanç ve duyguların istismar edilmesi suretiyle,
b) Kişinin içinde bulunduğu tehlikeli durum veya zor şartlardan yararlanmak suretiyle,
c) Kişinin algılama yeteneğinin zayıflığından yararlanmak suretiyle,
d) Kamu kurum ve kuruluşlarının, kamu meslek kuruluşlarının, siyasi parti, vakıf veya dernek tüzel kişiliklerinin araç olarak kullanılması suretiyle,
e) Kamu kurum ve kuruluşlarının zararına olarak,
f) Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle,
g) Basın ve yayın araçlarının sağladığı kolaylıktan yararlanmak suretiyle,
h) Tacir veya şirket yöneticisi olan ya da şirket adına hareket eden kişilerin ticari faaliyetleri sırasında; kooperatif yöneticilerinin kooperatifin faaliyeti kapsamında,
i) Serbest meslek sahibi kişiler tarafından, mesleklerinden dolayı kendilerine duyulan güvenin kötüye kullanılması suretiyle,
j) Banka veya diğer kredi kurumlarınca tahsis edilmemesi gereken bir kredinin açılmasını sağlamak maksadıyla,
k) Sigorta bedelini almak maksadıyla,
l) (Ek: 24/11/2016-6763/14 md.) Kişinin, kendisini kamu görevlisi veya banka, sigorta ya da kredi kurumlarının çalışanı olarak tanıtması veya bu kurum ve kuruluşlarla ilişkili olduğunu söylemesi suretiyle,
İşlenmesi halinde, üç yıldan on yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezasına hükmolunur. (Ek cümle: 29/6/2005 – 5377/19 md.; Değişik: 3/4/2013-6456/40 md.) Ancak, (e), (f), (j), (k) ve (l) bentlerinde sayılan hâllerde hapis cezasının alt sınırı dört yıldan, adli para cezasının miktarı suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz. (2)
(1) Bu fıkrada geçen “Başkasına ait olup da,” ibaresinden sonra gelmek üzere, 29/6/2005 tarihli ve 5377 sayılı Kanunun 18 inci maddesiyle “muhafaza etmek veya” ibaresi eklenmiş ve metne işlenmiştir.
(2) 24/11/2016 tarihli ve 6763 sayılı Kanunun 14 üncü maddesiyle, bu fıkrada yer alan “iki yıldan yedi yıla” ibaresi “üç yıldan on yıla” şeklinde, “(j) ve (k)” ibaresi “(j), (k) ve (l)” şeklinde ve “üç yıldan” ibaresi “dört yıldan” şeklinde değiştirilmiştir.
(2) Kamu görevlileriyle ilişkisinin olduğundan, onlar nezdinde hatırı sayıldığından bahisle ve belli bir işin gördürüleceği vaadiyle aldatarak, başkasından menfaat temin eden kişi, yukarıdaki fıkra hükmüne göre cezalandırılır.
(3) (Ek fıkra: 24/11/2016-6763/14 md.) Bu madde ile 157 nci maddede yer alan suçların, üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi hâlinde verilecek ceza yarı oranında; suç işlemek için teşkil edilmiş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde verilecek ceza bir kat artırılır.
Daha az cezayı gerektiren hal
Madde 159- (1) Dolandırıcılığın, bir hukuki ilişkiye dayanan alacağı tahsil amacıyla işlenmesi halinde, şikayet üzerine, altı aydan bir yıla kadar hapis veya adlî para cezasına hükmolunur.””
- Tüketici 29188 Sayılı Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği Hükümlerinden ve işbu yönetmelikte yer alan yönetmeliğin 19. Maddesinde düzenlenen Cayma Hakkı Hükümlerine göre bu haklarını kullanabilirler. Ki, son zamanlarda yaşanan mağduriyetler göz önüne alındığında her bir tüketicinin yasanın kendilerine verdiği bu hakkı kullanması hukuk devleti gereği bir sorumluluk olduğunu düşünmekteyim. Hukuk devletinin gerekliliği ve topluma karşı sorumluluklarımız gereği yasal tüm haklarımızı kullanmamız elzemdir. Özellikle bu kapsamda tüm kamuoyunu ilgilendiren tüm tüketicileri ilgilendiren konularda sosyal ciddi bir sosyal sorumluluktur aynı zamanda, çıkan ve çıkabilecek olan emsal kararlar ile tüketicilerin yasal dayanakları daha kuvvetlenecek, bu minvaldeki işletmeler giderek azalacaktır.
İlgili yönetmeliği aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz.
Diğer taraftan; 2022 yılı itibari ile ,tüketici uyuşmazlıkları ve 2022 yılı parasal değer şu şekildedir:
2022 yılı için 16.11.2021 tarihinde resmi gazetede yayınlanan ve 01.01.2022 tarihinde yürürlüğe girecek olan 6502 sayılı TKHK 68.madde ve THHY 6.maddede yer alan Parasal Sınırların Arttırılmasına Dair Tebliğ uyarınca arttırılmıştır. Bu arttırım 2021 yılı için yeniden değerleme oranı olarak tespiti yapılan %36,20 oranı esas alınarak yapılmıştır. İşbu tebliğ kapsamında belirlenen arttırımdan sonra uygulanacak parasal değerler ise şöyle olacaktır: 10.280TL’nin altında olan uyuşmazlıklar için İlçe Tüketici Hakem Heyetleri, Büyükşehir statülü illerde 10.280 ile 15.430 TL arasındaki uyuşmazlıklarda İl Tüketici Hakem Heyetleri, Büyükşehir statüsünde olmayan illerde 15.430TL altı uyuşmazlıklarda İl Tüketici Hakem Heyetleri (2021 yılı için 11.230 TL idi),Büyükşehir statüsü olmayan illerde 10.280-15.430 arası uyuşmazlıklarda İl Tüketici Hakem Heyetleri görevli olacaktır.
Sonuç olarak; parasal sınırlardan görüleceği üzere 2021 yılı için 11.330TL ve üzeri uyuşmazlıklar için Tüketici Mahkemeleri yetkili iken 2022 yılında yürürlüğe girecek tebliğ uyarınca bu sınır 15.430 TL’ye çıkarılmıştır. Bu sınır ve üzeri için yaşanan uyuşmazlıklarda tüketici Tüketici Mahkemelerine başvuru yapmalıdır.
Tüketici Hakem Heyetine Online olarak başvuru yapılabilmektedir. Bu başvuru Tüketici Bilgi Sistemi (TÜBİS) – Ticaret Bakanlığı üzerinden yapılabilir. e-devlet üzerinden giriş mümkündür. Bu giriş kalemlerini gösteren kısa görseller aşağıya eklenmiştir.
1-)
2-)
3-)
4-)
5-) Cayma Hakkı için işaretlenebilecek seçenek;
En son olarak tüm bilgiler doldurulduğunda yazılı bir metin halinde şikayet formu oluşturulmaktadır. İşbu şikayetten sonra belirtilmiş olan adresinize işin sonucuna göre usulüne uygun bir tebligat yapılacaktır. Takip etmek önemlidir. Ülkemizde bu konu hakkında hassas davranılması ve ilgisiz kalınmaması konusuna özellikle dikkat çekmek isterim.
Avukat Arabulucu Burcu AKAR MURATOĞLU 
Son Yorumlar