Öncelikle Destek Eğitim Odası nedir ona bir bakalım;  Destek Eğitim Odası, eğitimleri sırasında desteklenmesi gereken öğrenciler (Engelli ya da özel yetenekli öğrenciler) için sunulan bir eğitim olanağıdır. Okul ve kurumlarda, yetersizliği olmayan akranlarıyla birlikte aynı sınıfta eğitimlerine devam eden özel eğitime ihtiyacı olan öğrenciler ile özel yetenekli öğrenciler için özel araç-gereçler ile eğitim materyalleri sağlanarak verilen özel eğitim desteğine Destek Eğitim Odası Hizmeti denilmektedir. Destek Eğitim Odası Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği’nin 25. Maddesinde düzenlenmiştir. Düzenleme şu şekildedir.

“”””

Destek eğitim odası MADDE 25 – (1) Okul öncesi, ilköğretim ve ortaöğretim kademesinde eğitim veren okullarda tam zamanlı kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitimlerini sürdüren öğrenciler için il veya ilçe özel eğitim hizmetleri kurulunun teklifi doğrultusunda il veya ilçe milli eğitim müdürlüklerince destek eğitim odası açılır. Destek eğitim odasında eğitim hizmetlerinin yürütülmesinde aşağıdaki hususlar dikkate alınır:

a) Eğitim alacak öğrenciler, bu öğrencilere okutulacak dersler ile öğrencilerin alacağı haftalık ders saati BEP geliştirme biriminin kararı doğrultusunda belirlenir. Bu planlama haftalık toplam ders saatinin %40’ınıaşmayacak şekilde yapılır.

 b) Destek eğitim odasında görev alacak öğretmenlerin çalışma programları okul yönetimince yapılır

c) Destek eğitim alacak öğrenci sayısına göre okullarda birden fazla destek eğitim odası açılabilir.

ç) Destek eğitim odasında öğrencilerin eğitim performansları dikkate alınarak bire bir eğitim yapılır. Ancak, BEP geliştirme biriminin kararı doğrultusunda gerektiğinde eğitim performansı aynı seviyede olan öğrencilerle bire bir eğitimin yanında en fazla 3 öğrencinin bir arada eğitim alacağı grup eğitimi de yapılabilir.

d) Destek geliştirme biriminin planlaması doğrultusunda okulun ders saatleri içinde veya dışında ihtiyaç halinde hafta sonu da planlanabilir. Öğrenciye ders saatleri içinde eğitim verilecekse destek eğitim alması planlanan dersin saatinde o derse ilişkin eğitim verilir.

e) Özel yetenekli öğrencilerin yetenek alanları doğrultusunda takip ettikleri dersler destek eğitim odasında zenginleştirme ve hızlandırma yoluyla farklılaştırılarak verilir. Bu programlar öğrencilerin devam ettikleri örgün eğitim kurumlarında uygulanan eğitim programı ile bütünlük oluşturacak şekilde plânlanır ve yürütülür.

f) Destek eğitim odasında; öğrencilerin eğitim ihtiyaçları takip ettikleri eğitim programı ve öğrencilerin kayıtlı oldukları kademe esas alınarak özel eğitim öğretmenleri, okul öncesi öğretmenleri, sınıf ve diğer alan öğretmenleri okul yönetiminin teklifi doğrultusunda il veya ilçe millî eğitim müdürlüklerince görevlendirilir.

 g) İlkokul ve ortaokullardaki destek eğitim odalarında özel yetenekli öğrencilere eğitim vermek üzere üst kademelerde görev yapan alan öğretmenleri de görevlendirilebilir.

 ğ) Okul müdürü ve müdür yardımcıları destek eğitim odalarında görevlendirilmez.””””””

Şeklinde düzenlenmiştir. İlgili Yönetmeliğe aşağıdaki linkten ulaşabilirsiniz.

Her okul esasen destek eğitim odası açmak zorunludur. Şöyle ki; Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği gereği hem de 2017/28 nolu Genelge   (Kaynaştırma Bütünleştirme Yoluyla eğitim uygulamaları) gereğince, okul ve kurumlarda özel eğitime ihtiyacı olan öğrenciler ile özel yetenekli öğrenciler için, Destek Eğitim Odası açılması zorunludur. Bu zorunluluk yasa gereğidir. Her hangi bir okulda destek eğitim odası olmaması, açılmaması veyahut açılmasının reddedilmesi, sürüncemede bırakılması yasaya tamamen aykırı olduğu gibi aynı zamanda özel eğitime ihtiyacı olan çocuğun Anayasal hakkı olan eğitim ve öğretim hakkının ihlali ile yine Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesine ki, ülkemizde bu sözleşmeye taraftır, bu sözleşme ve Anayasamız kapsamında suç teşkil etmektedir.

Peki destek eğitim odası nasıl açılır. Bu hususta aslında yine ilgili yönetmeliklerle düzenlenmiş olup, şu şekildedir. Destek Eğitim Odaları, Özel Eğitim Hizmetleri Kurulu’nun önerisi doğrultusunda İl/İlçe Millî Eğitim Müdürlükleri tarafından açılır. Bunun için, Okul Müdürlüğü’nün İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü’ne “Okulumuzda özel eğitim desteğine ihtiyacı olan öğrenciler için Destek Eğitim Odası açmak

istiyoruz. Gereğini arz ederim.” diye yazılmış resmi bir yazıyla başvurması yeterlidir. Bir okulda yine Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği gereği birden fazla destek eğitim odası açılabilir. Bu durum destek eğitim alacak öğrenci sayısına göre belirlenir.

Zaman zaman okulda şöyle cümleler ile karşılaşılıyor. “Okulumuzda Destek Eğitim Odası olarak kullanılabilecek ayrı bir dersliğimiz/odamız yok.” Fakat bu cümle yasaya tamamen aykırı olduğu gibi, Destek Eğitim Odası açmak için sadece bu amaçla kullanılacak bir oda/derslik olmasına gerek yoktur. Destek Eğitim Odası olarak kullanılabilecek ayrı bir oda/derslik olmasa da, Destek Eğitim Odası açılması yasa gereğidir. Önemli olan, eğitim-öğretime uygun fiziki koşullara sahip bir ortamın, ihtiyaç sahibi olan ve Bireyselleştirilmiş Eğitim Planı (BEP) hazırlanmış bir öğrenci ve burada yer alacak öğretmene ihtiyaç vardır. Öyle ki, okul müdürü odası bile bu amaçlı olarak kullanılabilir ihtiyaç hasıl olması durumunda. Yine okuldaki kütüphane rehberlik servisi, psikolojik danışmanın odası v.b. yerler bu amaçla kullanılabilir.

Destek Eğitim Odasında, öğrencilerin eğitim performansı ve ihtiyaçları, yetersizlik türüne uygun araç-gereç ve eğitim materyalleri bulunması esastır. Öğrenci için hazırlanan Bireyselleştirilmiş Eğitim Planının (BEP) uygulanması için hangi araç-gereçlerin kullanılmasına ihtiyaç duyuluyorsa, Destek Eğitim Odasında bu araç gereçler kullanılmalıdır. Ancak, Destek Eğitim Odasının açılması ve eğitimin başlaması, araç-gereç bulunması şartına bağlanmamalıdır. Kritik olan nokta, özel eğitim desteğine ihtiyacı olan öğrencinin, özel eğitim desteği verecek öğretmenin ve  öğrenci için hazırlanmış olan BEP’in  bulunması yeterlidir. Gerekli araç gerecin bulunmadığı sebebiyle çocuğun eğitim ve öğrenim hakkı geciktirilmemelidir.

Destek Eğitim odasında sadece özel eğitime ihtiyacı olan çocuklar yararlanır diyemeyiz. Çünkü, Destek Eğitim Odasında, okul ve kurumlarda, yetersizliği olmayan akranlarıyla birlikte aynı sınıfta eğitimlerine devam eden özel eğitime ihtiyacı olan öğrenciler (Tam Zamanlı Kaynaştırma raporlu) ile Özel Yetenekli öğrenciler de eğitim görebilir. Bu öğrencilerin bu anlamda tanılamaların olması şarttır sadece.

Destek Eğitim Odalarından yalnızca engelli öğrenciler yararlanmaz şöyle ki;

belirtilmiştir. Aynı yönergede yer alan ‘‘Kayıt Kabul ve Nakil’’    başlığı altındaki 23. maddede ‘‘Öğrencilerin ikamet adreslerinin değişmesi nedeniyle gittiği ilde merkez olmaması durumunda, kayıtlı oldukları örgün eğitim okulunun destek eğitim odalarından öncelikli olarak yararlandırılırlar. Merkez öğrencisi olma hakkı saklı kalır.’’  denmektedir. Bu kapsamda BİLSEM’lerde destek eğitim alan özel yetenekli öğrencilerin haftalık destek eğitim saatlerinin bir bölümünü ihtiyaç duyulması halinde okullarda açılan destek eğitim odalarında alabilmelerinin uygun olacağı düşünülmektedir.

Üstün yetenekli/üstün zekâlı (özel yetenekli) öğrenciler de Destek Eğitim Odasından yararlanırlar. Mümkünse bu öğrencilerin okullarında devam ettiği derslerinden alınmadan ayrıca Destek Eğitim Odasından yararlandırılma yoluna gidilmesinin daha uygun olacağı düşünülmektedir. Yine,  Bilim ve Sanat Merkezleri Yönergesinin 29. maddesinde Bilim ve Sanat Merkezlerinde yürütülen destek eğitim programının okul öncesi veya ilkokul düzeyinde başladığında ilkokuldan mezun olana kadar haftalık 6 ders saati, ortaokul düzeyinde başladığında ise haftalık 8 ders saati olacak şekilde 1 yıl olarak planlanacağı

Daha önceki makalelerimde de belirttiğim üzere öğrencinin Destek Eğitim Odasında hangi derslerden destek alacağı, BEP Geliştirme Biriminin önerileri doğrultusunda okulun Rehberlik ve Danışma Hizmetleri Yürütme Komisyonunca belirlenir. Derslerin belirlenmesinde, öğrencinin öncelikli ihtiyaçları göz önünde bulundurulur. Destek eğitim odasında eğitim alacak öğrenciler ile destek eğitim alacağı ders­ler, BEP geliştirme biriminin önerileri doğrultusunda rehberlik ve danışma hizmet­leri yürütme komisyonunca eğitim öğretim yılı başında belirlenir. Derslerin belirlenmesinde, öğrencinin öncelikli ihtiyaçları göz önünde bulundurulur. Ancak; ihtiyaç halinde söz konusu planlama eğitim öğretim yılı içerisinde revize edilebilir. BEP ile ilgili yazımda da belirttiğim üzere BEP yılda en az iki kez toplanmalı ve çocuk özelinde yeniden yeniden revize edilebilmektedir.

Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği gereği, destek eğitim odasında verilen destek eğitim hizmetleri okulun veya kurumun ders saatleri içinde yapılır. Destek eğitim odasında öncelikli olarak öğrencinin kayıtlı olduğu sınıfta o ders saatinde okutulan derse ilişkin eğitim verilir. Örneğin: Türkçe dersinden, destek eğitim odasında ders alacak öğrenci, kayıtlı olduğu sınıftaki Türkçe dersinden alınarak eğitimlerini göreceklerdir. Ancak çok zorunlu ve tüm gayretlere rağmen programların ayarlanamaması durumunda ise; destek eğitim odasından yararlanacak özel eğitim ihtiyacı olan öğrenciler için ha­zırlanan program doğrultusunda öğrencinin kayıtlı olduğu sınıfta o ders saatinde okutulan dersten farklı bir ders, haftalık ders çizelgesinde yer alan ders saatleri tamamlanmak kaydı ile verilebilir.  Öğrencinin Destek Eğitim Odasında alacağı haftalık ders saati, öğrencinin haftalık toplam ders saatinin %40’ını aşmayacak şekilde planlanır. İlkokul öğrencileri için bu süre haftada 12 saate, Ortaokul öğrencileri için14 saate  denk gelmektedir. Öte yandan, destek Eğitim Odasında öğrencilerin eğitim performansları dikkate alınarak birebir eğitim yapılması esastır yönetmelik gereği lakin, yine yönetmelikte de belirtildiği üzere, gerekli hallerde çocuğun eğitim performansı bakımından aynı seviyede olan öğrencilerle grup eğitimi de yapılabilir. Verilecek eğitim desteğinin niteliğinin etkilenmemesi için, grup oluşturulması gerekiyorsa, gruptaki öğrenci sayısının 3’den fazla olmaması önerilmektedir. Çocuğun üstün yararı için bu sayı en azami  olarak tutulmalıdır. Destek Eğitim odasında alınacak dersler ders saatleri

içinde olabileceği gibi ders saatleri dışında da verilebilir. Burada ders saatleri dışındaki eğitim için velinin de onayı alınmalıdır.

 Tarafıma gelen sorula arasında Destek Eğitim Odasında hangi öğretmenler görev alabilir sorusudur o soruya da bu yazım içerisinde cevap vermek isterim. Şöyle ki,

  • Destek Eğitim Odası açılan okullarda öğrencilerin eğitim ihtiyaçlarına göre görme, işitme, zihinsel engelliler sınıf öğretmenleri öncelikli olmak üzere, gezerek özel eğitim görevi yapan öğretmen,
  • Sınıf öğretmeni ve branş öğretmenleri görevlendirilir. Destek Eğitim Odasına öncelikle okulun öğretmenlerinden olmak üzere RAM’da görevli öğretmenler ya da diğer okul ve kurumlardaki öğretmenler görevlendirilir.
  • İlkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan alan öğretmenlerinden maaş karşılığı ders saatini dolduramayan öğretmenlerin yanı sıra, maaş karşılığı ders saatini dolduranlardan istekli olanlar, Destek Eğitim Odasında ihtiyaçlar doğrultusunda görevlendirilebilir.
  • Alan öğretmenleri destek eğitim odasında görevlendirilirken öğrencinin eğitim ihtiyacı göz önünde bulundurulmalıdır. Burada  destek eğitimi alan öğrencinin genel başarı değerlendirmesinde, sınıf içinde yapılan çalışmaların yanı sıra Destek Eğitim Odasında yapılan değerlendirme sonuçları da dikkate alınarak yapılmalıdır. Diğer bir konu ise, Destek Eğitim Odasında yürütülecek eğitim hizmetlerinin planlaması okul yönetimince yapılır.

Son olarak şunu belirtmek istiyorum, Destek eğitim odasında dikkat edilmesi gereken bazı hususlar vardır en önemlilerini şu şekilde aşağıda sıralamak isterim.

Destek Eğitim Odasında Dikkat Edilecek Hususlar:

  • Öğrencilerin mevcut performansları belirlenmelidir.  (ilgili ders ile ilgili yapabildikleri ve yapamadıkları)  Performanslar belirlenir iken buraya konulan engel türleri için bakanlık tarafından geliştirilen formlar kullanılmalıdır.
  • Her çocuk özelinde BEP Birimi mutlaka toplanmalı ve BEP kararları açık net olarak alınmalı, yazılmalıdır.
  • Rehberlik ve Araştırma Merkezinde her çocuk özelimde tutulan çocuğa  ait bir dosya, mutlaka incelenmelidir, yine okuldaki psikolojik danışmadan değerlendirme ve öneri alınmalıdır.
  • BEP’lerin sonunda değerlendirmeler uygun olarak yapılmalıdır.
  • Fiziki ortam şartlarına ilişkin her türlü tedbir alınmalıdır.

Destek Eğitim Odasında Türkçe, Matematik gibi derslere yer verilecek olup, göreceli olarak daha kolay, eğlence ve yeteneğe dönük dersler, grup halinde yapılaması kazanım getirecek olan dersler (müzik, beden eğitimi, vb.) kesinlikle öğrencilerin

  • sınıfları ile birlikte işlemeleri çocuğun grup kazanımı için oldukça önemlidir.
  • Destek Eğitim Odasında yürütülen faaliyetler Maarif Müfettişlerince özel olarak denetlendiği gibi Rehberlik ve Araştırma Merkezi de eğitim sürecinde kat edilen yolu yılda en az bir kez rehberlik yapması gerekmektedir.

Tüm bu ve benzeri hususlara dikkat etmek çocuk için oldukça elzemdir.

Yine son olarak; her türlü çaba ve görüşmeye rağmen destek eğitim odası olmayan ve açılması konusunda hiçbir aksiyon almayan okul hakkında CİMER üzerinden şikayet oluşturup, bulunduğunuz il/ilçe de T.C Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü’ne yazılı bir dilekçe mutlaka başvuruda bulunup, ilgili şikayetinizi yapmayı ihmal etmeyin. Hiçbir çocuğun Anayasal Hakkı olan Eğitim ve Öğretim hakkı engellenemez!

Çocuğun okulu açılır açılmaz eğer ki, okulda destek eğitim odası yok ise ve okul/idareciler tarafında bu konu askıya alınmış/sürüncemede bırakılmış ise, hemen okula yazılı bir talep dilekçesi verip dilekçenize evrak kayıt numarası almayı ihmal etmeyin.

İlgili dilekçe örneği aşağıdaki gibidir…….

T.C . MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI …………………….İLKÖĞRETİM OKULU MÜDÜRLÜĞÜ’NE

 Veya………………………………ORTAÖĞRETİM OKULU MÜDÜRÜLÜĞÜ’NE

                                 Veya………………………………………………………..LİSESİ MÜDÜRLÜĞÜ’NE

                       (……..Parantez içine okulun adresi yazılacak…..)

                                                                                                                                                             …../……/2022

KONU             : ……………………T.C numaralı ………………………….’nın velisi olarak ÇÖZGER Raporlu,  ÖÖG tanılı (…….. veya başka bir tanı grubu…….)  çocuğum hakkında ve özelinde ivedi olarak Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği Madde 25 ve mutat maddeleri gereği Destek Eğitim Odası açılmasını, çocuğun ihtiyacına göre tüm eğitim öğretim materyallerinin Destek Eğitim Odası için sağlanması/temini ve bir an evvel çocuğumun ihtiyacına göre Destek Eğitim Odasında eğitim öğretimine başlanması ile  tarafıma bilgi verilmesi taleplerimden ibarettir.

AÇIKLAMALAR           :

            Velisi/vasisi bulunduğum…………………………………………..T.Ckimlik numaralı…………………………..……(ad)……………(soy ad)………………………………okulunuzda ……………………..sınıfına …………………………numarası ile kayıtlıdır.

            Çocuğum ………..tarihli ÇÖZGER raporuna sahip ve ÖÖG tanılıdır.(veyahut başka bir tanı) Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliğinin, 5. Bölümü, kaynaştırma/Bütünleştirme Yoluyla Eğitim Uygulamaları başlıklı 25. Madde kapsamında ve mutat diğer maddeleri arasında düzenlenmiş olan Destek Eğitim Odası, çocuğum özelinde gereksinimleri doğrultusunda okul bünyesinde açılması, bulunması, ve yine yönetmelik doğrultusunda Destek Eğitim Odasında eğitim görecek öğrencilerin ihtiyaçları gözetilerek gerekli araç gereç ve materyallerin Destek Eğitim Odası için sağlanması, temin edilmesi yasa gereği zaruridir. İşbu sebeple çocuğum özelinde okulunuz içerisinde çocuğumun BEP Kararları da, göz önüne alınarak ivedi olarak Destek Eğitim Odası açılmasını, ilgili yerlere yazılı müracaatlarınızın yapılmasını ve yine ivedi olarak çocuğumun Destek  Eğitim Odasında ihtiyaçları doğrultusunda eğitimine başlanması yasa gereği talep etmek zarureti hasıl olmuştur.

Aksi durum ilgili yönetmeliğe aykırı olduğu gibi, Anayasal hak olan çocuğumun Eğitim ve Öğretim hakkının engellenmesi, ihlal edilmesi, yine Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi’ne alenen aykırılıktır ki, bu sözleşmeye ülkemizde taraftır. İşbu yasa hükümleri gereği tüm yasal haklarımız saklıdır.

Yukarıdaki izahatlerim doğrultusunda okulunuz idaresi/idarecileri tarafından gerekli aksiyonun ivedilikle ve öncelikle alınmasını akabinde tarafımın veli/vasi olarak bilgilendirilmesini saygılarım ile arz ve talep ederim.

Gereğinin yapılmasını arz ederim.

Saygılarımla.                                                                  

         ……………………Velisi

                                                                                               ………………………………………  

                                                                                                          imza

Yine , destek eğitim odasında yer almak isteyen öğretmenler için kendi okullarına, ihtiyaç duyan okullara veyahut çevre/civar okullara sunabilecekleri bir dilekçe örneği hazırladım. O da aşağıda yer almaktadır.

T.C . MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI …………………….İLKÖĞRETİM OKULU MÜDÜRLÜĞÜ’NE

Veya………………………………ORTAÖĞRETİM OKULU MÜDÜRÜLÜĞÜ’NE

Veya………………………………………………………..LİSESİ MÜDÜRLÜĞÜ’NE

(……..Parantez içine okulun adresi yazılacak…..)

…../……/2022

Okulumuzda kaynaştırma/bütünleştirme  uygulamaları yoluyla  ……..…./………. sınıfında eğitimine devam eden öğrencimiz T.C nolu………………İsimli……………. için  “Destek Eğitim Odasında özel eğitimler verileceği ve bu uygulamalarda görev almak isteyen öğretmenlere görev verileceği okulumuz öğretmenlerine duyurulmuştur. Yine Özel eğitim hizmetleri Yönetmeliği gereği öğretmenlere Destek Eğitim Odasında görev verileceği belirtilmiş olmakla, Söz konusu uygulamalarda    ………….. saat görev almak istiyorum.

Gereğini bilgilerinize arz ederim.

      Öğretmenin Adı Soyadı T.C

…………………

        İmza

Adres              :

Telefon           :