DEHB’Lİ VE KAN HASTALIĞI OLAN BİR DEVLET LİSESİ ÖĞRENCİSİ İÇİN HAK KAYIPLARI, HAK İHLALLERİ SEBEBİYLE TARAFIMCA AÇILMIŞ BİR DAVADA; (ÇÖZGER ve TIBBİ HİÇ BİR RAPORU OLMAYAN BİR ÖĞRENCİ)
Açmış olduğum dava da özel gereksinimli çocuk için okul tarafında özel eğitim hakkında aile bilgilendirilmemiş ve çocuk RAM’a yönlendirilmemiştir. Çocuk özelinde okul tarafından çocuğun durumu bilindiği halde olağan gelişim gösteren bir çocuk gibi genel müfredata tabii tutulmuş hakkında hiç bir yasal tedbir ve önlem alınmamıştır. Çocuğun eğitim ve öğretim hakkı ihlal edilmiş bu bağlamda çocuk üstün yararı göz ardı edilerek ağır ihmalde bulunulmuştur. İşbu gerekçeler ile mahkeme tarafından çocuk lehine hüküm kurulmuştur. Söz konusu mahkeme ilamını aşağıda paylaşıyorum.
T.C. İSTANBUL
- İDARE MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/………….
KARAR NO : 2024/……………
DAVACILAR : 1-) ……………2-)…………..3-)……….
VEKİLİ : AV. BURCU AKAR MURATOĞLU
DAVALI : …………………………(Devlet okulu )
VEKİLİ : AV. …………………………..
DAVANIN ÖZETİ : ………………..lisesinde öğrenci olan küçük D.Y’nın
kaynaştırma öğrencisi kriterlerine göre öğrenimine ortaöğretim sınıf geçme
yönetmeliğine uygun şekilde durumunun değerlendirilmesi yönündeki
10.06.2024 tarihli yapılan başvurunun reddine ilişkin ……………………..Lisesi
Müdürlüğünün 26.06.2024 tarih ve (…)75512 sayılı işleminin; hukuka aykırı olduğu,
………………………… Lisesi hazırlık eğitim sınıfında öğrenim görmekte iken
‘Dikkat eksikliği ve hiperaktivite’ tanısıyla tedavi gördüğü, konulan tanı ve söz
konusu rahatsızlığı nedeniyle ilaç kullandığı, ancak 2022-2023 eğitim ve öğretim
döneminde tansiyon yüksekliği yaşaması sebebiyle ………………………..
Biriminde Prof. Dr. S.K. tarafından yapılan tedavi öncesinde ‘Dikkat eksikliği
ve hiperaktivite’ tanısıyla verilen ilaçların kesilmesinin istenildiği, söz konusu
ilaçların kesilmesi ve yüksek tansiyon tedavisi sebebiyle eğitim hayatının sekteye
uğradığı, 2022-2023 eğitim-öğrenim döneminde hazırlık sınıfını geçemeyip
sınıf tekrarı yapmak zorunda kaldığı, D…..’un bu özel durumunun davalı idareye
bildirilmesine karşın ve ……………… Lisesi Rehberlik Bölümü tarafından ve
dolayısıyla sınıf öğretmenleri tarafından da bilinmesine rağmen, herhangi bir
resmi tedbir alınmadığı, çocuğun özel eğitime tabi bir öğrenci olduğunu öğrenildiği
halde ve idarenin yasal ödevi olmasına rağmen küçük D………..ve velisi olarak
davacıları RAM’a (Rehberlik ve Araştırma Merkezi) eğitsel değerlendirme ve
eğitsel tanılama için yönlendirmediği, mevzuat gereği özel eğitimin, 0-36 ay itibari
ile tespit edildiği an itibari ile yasal zorunluluk olduğu, okul tarafından tespitiyle
derhal özel eğitime muhtaç özel gereksinimli çocuğun RAM’a yönlendirilmesi
gerektiği, davalı idarece, Kaynaştırma/bütünleştirme Eğitim Uygulamaları yoluyla
eğitime tabi öğrenci olarak kaydını tamamlanmadığı, gerekli yasal yönlendirmenin
yapılmadığı ileri sürülerek iptali istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ : Dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu,
davacı küçüğe ilişkin dosyaya sunulan 23.10.2023 tarihli raporun Rehberlik
422 Av. Arb. Burcu Akar Muratoğlu
Araştırma Raporu olmadığı, davacılar tarafından küçük D……’a ait raporların
küçük D.’nin okul ile ilişiğinin kesileceği bilgisini öğrenene kadar okul idaresi ile
paylaşmadıkları, Küçük D……..ile ilgili sağlık raporlarının 13.06.2024 tarihinde
okul idaresine sunulduğu, kaldı ki sınıf öğretmenleri tarafından aktarıldığı üzere
davacı küçük D…’nin diğer sınıf arkadaşlarından farklı olarak öğrenme zorluğu
yada bozukluğu yada hafıza problemi yaşayan bir öğrenci olmadığı, aksine kan
hastalığı iyileştiği dönemlerde başarıyla okuluna devam ettiği ancak hastalığı nüks
ettiğinde devamsızlık nedeniyle derslerinden geri kaldığı, öte yandan bir öğrencinin
kaynaştırma öğrencisi olabilmesi için eğitim gördüğü okula resmi kanaldan RAM
raporu sunulması gerektiği, RAM raporunun resmi kanaldan eğitim-öğretim yılı
içinde sistem üzerinden okula ulaştırılmadığı müddetçe bir okulun herhangi bir
öğrenciyi herhangi bir sağlık raporuna yada kendi değerlendirmesine istinaden
kaynaştırma öğrencisi olarak kabul etmesinin mümkün olmadığı, küçük D…..’nun
velisi davacılar tarafından RAM’a Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği gereği
başvurmadığı müddetçe yönlendirme yapılamayacağı, küçük D….’un 2022-2023
eğitim-öğretim yılı hazırlık sınıfında başarısız olması üzerine …………sınavı adı
verilen telafi sınavına girdiği, yönetmelik gereği telafi sınavının 1 kez mümkün
olduğu, ikinci kez telafi sınavına girmenin mümkün olmadığı ileri sürülerek davanın
reddi gerektiği savunulmuştur.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren İstanbul 2.İdare Mahkemesi’nce, duruşma için önceden belirlenerek
taraflara bildirilen 26/11/2024 tarihinde, davacılar vekili Av. Burcu Akar Muratoğlu
ile davalı idare vekili Av. …………………’nın geldiği görülerek yapılan açık
duruşmada, taraflara usulüne uygun söz verilip açıklamaları dinlendikten sonra
duruşmaya son verilerek işin esası hakkında gereği görüşüldü:
Dava, ……………… lisesinde öğrenci olan küçük D….’nun kaynaştırma
öğrencisi kriterlerine göre öğrenimine ortaöğretim sınıf geçme yönetmeliğine
uygun şekilde durumunun değerlendirilmesi yönündeki 10.06.2024 tarihli yapılan
başvurunun reddine ilişkin ………….. Lisesi Müdürlüğünün 26.06.2024 tarih ve
(…) 75512 sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.
07.07.2018 gün ve 30471 sayılı Resmi Gazete yayınlanarak yürürlüğe giren
Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 4. maddesinde, “BEP:
Bireyselleştirilmiş eğitim programını, Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporu
(ÇÖZGER): Sağlık kurulunca hazırlanan 18 yaşını doldurmamış bireylerin özel
gereksinimlerini belirten belgeyi, Özel eğitim ihtiyacı olan birey: Bireysel ve gelişim
özellikleri ile eğitim yeterlilikleri açısından akranlarından anlamlı düzeyde farklılık
gösteren bireyi, Özel eğitim: Bireysel ve gelişim özellikleri ile eğitim yeterlilikleri
açısından akranlarından anlamlı düzeyde farklılık gösteren bireylerin eğitim ve
sosyal ihtiyaçlarını karşılamak üzere geliştirilmiş eğitim programları ve özel olarak
yetiştirilmiş personel ile uygun ortamlarda sürdürülen eğitimi, RAM: Rehberlik ve
Araştırma Merkezini ifade eder.” hükmü ile “Eğitsel değerlendirme ve tanılama
Özel Eğitim Hukuku Yasal Hakları Başvuru Süreci ve Yöntemleri 423
esasları” başlıklı 7. maddesinin 2. fıkrasında, “Bireylerin eğitsel değerlendirmesi ve
tanılamasıyla ilgili ilk başvuru; okul yönetimi, veli ya da zihinsel engeli olmayan
18 yaşından büyük bireyin kendisi tarafından; resmî kurumlarda bakım ve barınma
hizmetinden yararlanan bireyler için kurumun resmî yazı ile görevlendireceği
personel tarafından RAM’a yapılır.” hükmü yer almaktadır.
Aynı Yönetmeliğin “Kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitim” başlıklı 22.
maddesinde, “Özel eğitim ihtiyacı olan bireyler Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu
Raporu doğrultusunda her tür ve kademedeki eğitimlerini kaynaştırma/bütünleştirme
yoluyla sürdürebilirler. (2) Özel eğitim ihtiyacı olan bireyler, kaynaştırma/
bütünleştirme yoluyla eğitimlerini akranları ile birlikte aynı sınıfta tam zamanlı veya
özel eğitim sınıflarında yarı zamanlı olarak sürdürebilirler. (3) Okul öncesi eğitim,
ilköğretim ya da mesleki ve teknik eğitim programlarının uygulandığı özel eğitim
okullarında kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitim verilebilir. (4) Kaynaştırma/
bütünleştirme yoluyla eğitim yapılan okullarda BEP geliştirme birimi oluşturulması
zorunludur. (5) Öğrenci Davranışlarını Değerlendirme Kurulu ile Ödül ve Disiplin
Kurulu’nda kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitimlerine devam eden öğrencilerle
ilgili alınacak kararlarda BEP geliştirme birimiyle iş birliği yapılır.” düzenlemesi,
devam eden “Tam zamanlı kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitim” başlıklı - maddesinde; “(1) Tam zamanlı kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitim
hizmetlerinin sunulmasında aşağıdaki hususlar dikkate alınır: a) Öğrenciler, kayıtlı
bulundukları okulda uygulanan eğitim programını takip ederler. Öğrencilerin takip
ettikleri programlar temel alınarak BEP hazırlanır. b) Ortaöğretimi tamamlayan
öğrencilere akranlarına verilen diploma düzenlenir. c) Tam zamanlı kaynaştırma/
bütünleştirme yoluyla eğitim yapılan okullarda özel eğitim ihtiyacı olan öğrenciler
için uygun ortam düzenlemeleri yapılır ve destek eğitim odası açılır. ç) Tam
zamanlı kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitim uygulaması yapılan okullarda
özel eğitim ihtiyacı olan bireyler gelişim özellikleri de dikkate alınarak sınıflara eşit
sayıda ve her bir şubede 2 öğrenciyi geçmeyecek şekilde yerleştirilir. Ancak bu sayı
birleştirilmiş sınıf uygulaması yapılan okullarda ihtiyaç doğrultusunda artırılabilir.
d) Kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitim yapılan özel eğitim okullarında sınıf
mevcutları 5’i özel eğitim ihtiyacı olan birey olmak üzere okul öncesi eğitimde en
fazla 14; diğer kademelerde 15 öğrenci olacak şekilde oluşturulur.» düzenlemesi
getirilmiştir.
Diğer taraftan, Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği›nin - Maddesinde, “…Hazırlık sınıfında sınıf geçmeye esas derslerden ders yılı
sonunda başarılı olamayan öğrenciler, üçüncü fıkra hükümlerine göre yeterlilik
sınavına alınır. Başarısız olanlar bir yıl daha hazırlık sınıfına devam eder. İkinci
yılda da hazırlık sınıfında başarısız olan öğrencilerin okulla ilişiği kesilerek hazırlık
sınıfı bulunmayan diğer ortaöğretim kurumlarının 9 uncu sınıfına bu Yönetmeliğin
nakil ve geçişe ilişkin hükümleri çerçevesinde kayıtları yapılır…” hükmü mevcuttur.
Dava dosyasının incelenmesinden, ………………. lisesinde öğrenci olan küçük
424 Av. Arb. Burcu Akar Muratoğlu
D…..’nın sınav hakkının yeniden yapılacak özel gereksinimli çocuk olması ve
idarenin hak ihlallerinin telafi edilerek resmi sınav tedbirleri kapsamında sınava
alınmasına dair davalı idareye 10.06.2024 tarihinde yapılan başvurunun 26.06.2024
tarihli ……………………Lisesi Müdürlüğünün 26.06.2024 tarih ve (…)75512
sayılı işlemi ile reddi üzerine, ret işleminin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın
açıldığı anlaşılmaktadır.
Davacı küçük D…….’nin 2014-2015 eğitim-öğretim yılında düzenlenen kura
kapsamında …………………. İlköğretim Okulu’nda eğitim görmeye hak kazandığı,
ilkokula başladığının ilk yılında (1.sınıf) öğretmenler vasıtasıyla Rehberlik Birimi
ile görüştürüldüğü, rehber öğretmen tarafından tespiti yapıldığı, 2. ve 3. Sınıfta
rehber öğrentemi olan F.S. tarafından hiperaktivite ve dikkat eksikliği olabileceği,
bu yönde sorunları olduğu davacı anne ve babaya belirtildiği, küçük D……’ ı
pedagoga yönlendirdiği, pedagog tarafından küçük D…………’a dikkat eksikliği
ve hiperaktivite teşhisi konulduğu, dikkat eksikliği ve hiperaktivite semptomlarının
bastırılmasına yönelik bir takım ilaçlar verildiği, bu ilaçlar ile dikkat eksikliği
ve hiperaktivite semptomlarının baskılandığı, ancak 2022-2023 eğitim-öğretim
döneminde küçük D…………’’da yüksek tansiyon ve baş ağrısı sorunları yaşaması
üzerine İstanbul Tıp Fakültesi Hastanesi’ne başvurulduğunu, burada Prof.Dr.
S.K.’nin yüksek tansiyon ve baş ağrısına yönelik tedavi için küçük D………..’a
dikkat eksikliği ve hiperaktivite tanısına istinaden verilen ilaçların kesilmesinin
istenilmesi üzerine bu ilaçların kesildiği, ilaçların kesilmesi ile birlikte küçük
D……’da var olan dikkat eksikliği ve hiperaktivite semptomlarının yeniden baş
gösterdiği ve eğitimine bu şartlar altında devam eden davacı küçük D…………’un
okul başarısının olumsuz yönde etkilendiği anlaşılmaktadır.
Olayda, ………………Rehberlik ve Araştırma Merkezi’nin 12.06.2024 tarihli
raporuyla davacı hakkında “Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu” eğitsel
değerlendirme ve tanısı konulması ve öncelikle tam zamanlı kaynaştırma eğitimine
alınması, öğrencinin öncelikli ihtiyaçları doğrultusunda, okulda kurulacak BEP
birimince “Bireselleştirilmiş Eğitim Programı» hazırlanarak, 07.07.2018 gün ve
30471 sayılı Resmi Gazete yayımlanan Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği›nin
kaynaştırma eğitimi ile ilgili 22. maddesi ve Tam zamanlı kaynaştırma/
bütünleştirme yoluyla eğitim ile ilgili 23. maddesi hükümlerinin dikkate alınması
önerisinde bulunulduğu, söz konusu raporun davacı tarafından okul yönetimine
sunulmasına rağmen okul yönetimince dikkate alınmaksızın davacının 12.06.2024
tarihli rapor öncesine ait notlarının düşük olmasından dolayı hazırlık sınıfını
geçmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle sınıfta bırakılması neticesinde Orta
Öğretim Kurumları Yönetmeliği’nin 60. maddesi uyarınca hazırlık sınıfı kaydına
son verilen davacı küçük D……..’la ilgili her ne kadar kaynaştırma yoluyla
eğitim önerisi içeren RAM raporu 12.06.2024 tarihine ait olsa da, mevzuata göre
örgün ve yaygın eğitim kurumlarının özel eğitime ihtiyaç duyan bireyin RAM’e
yönlendirilmesinde sorumluluğu paylaştıklarının açık olduğu, sorumluluğun, daha
Özel Eğitim Hukuku Yasal Hakları Başvuru Süreci ve Yöntemleri 425
önce rapor almaması nedeniyle mağdur olan davacıya yüklenemeyeceği, kaldı ki
12.06.2024 tarihli rapordan önce alınan 04.05.2017 tarihli Özel VM Medicalpark
Pendik Hastanesinden alınan ilaç kullanım Raporu’na göre davacının, Dikkat
Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu tanısı konduğu ve 04.05.2017 tarihinden
itibaren hastane tarafından tedavisinin devam ettiği, bu nedenle davacının
rahatsızlığının 12.06.2024 tarihli rapordan çok önceye dayandığının açık olduğu,
dolayısıyla davacının rahatsızlığının uzun bir süredir devam ettiği de göz önüne
alındığında, davacı küçük D……’un dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunun
davalı idare tarafından fark edilebilecek nitelikte olduğu ve gerekli önlemlerin
alınması gerekirken alınmadığının anlaşılması nedeniyle, davalı idarece RAM’e
yönlendirilmeyen davacının başarı değerlendirmesinin Özel Eğitim Hizmetleri
Yönetmeliği›nin 23. maddesi uyarınca yapılmaması neticesinde almış olduğu
notların düşük olması nedeniyle başarısız sayılmasının ilgili mevzuat hükmüne
aykırılık teşkil ettiği sonucuna varıldığından dolayı, aksi yaklaşımla tesis edilen
işlemde hukuka ve mevzuata uygunluk bulunmadığı neticesine ulaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle; dava konusu işlemin iptaline, aşağıda dökümü yapılan
2.455,00-TL yargılama gideri ile karar tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Avukatlık
Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işler için belirlenen …………….
TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, artan posta
ücretinin talep edilmemesi halinde karar kesinleştikten sonra davacıya iadesine,
kararın tebliği tarihini izleyen günden itibaren otuz (30) gün içinde İstanbul Bölge
İdare Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere, 31/12/2024 tarihinde
oybirliğiyle karar verildi.
Başkan Üye Üye
e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır.
Avukat Arabulucu Burcu AKAR MURATOĞLU 
Son Yorumlar