Açmış olduğum dava da özel gereksinimli çocuk için okul tarafında özel eğitim hakkında aile bilgilendirilmemiş ve çocuk RAM’a yönlendirilmemiştir. Çocuk özelinde okul tarafından çocuğun durumu bilindiği halde olağan gelişim gösteren bir çocuk gibi genel müfredata tabii tutulmuş hakkında hiç bir yasal tedbir ve önlem alınmamıştır. Çocuğun eğitim ve öğretim hakkı ihlal edilmiş bu bağlamda çocuk üstün yararı göz ardı edilerek ağır ihmalde bulunulmuştur. İşbu gerekçeler ile mahkeme tarafından çocuk lehine hüküm kurulmuştur. Söz konusu mahkeme ilamını aşağıda paylaşıyorum.

T.C İSTANBUL

13. İDARE MAHKEMESİ

ESAS NO        : 2024/………

KARAR NO : 2025/…

DAVACI                               : 1- KÜÇÜK ………………(KENDİADINA ASALETEN )

                                                    2-VELİ- ………………. ( KÜÇÜK …. ADINA VELAYETEN)

VEKİLİ                               : AV. BURCU AKAR MURATOĞLU

                                              -UETS[16638-36271-81406]

DAVALILAR                      : 1- …………. KAYMAKAMLIĞI

VEKİLİ                               : AV. ……………………..

                                              . Fatih/İSTANBUL

                                              : 2- ……………. ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ

VEKİLİ                               : AV. …………………………….

                                               (E-Tebligat Adresi bulunmaktadır.)

DAVANIN ÖZETİ              : Küçük ………’e velayeten Anne ………… …… tarafından, …………inde öğrenci olan küçük …………’ ün yüksek menfaati mucibince kaynaştırma öğrencisi statüsünde ortaöğretim sınıf geçmeyönetmeliği kapsamında hak ve menfaatlerinin takdir edilerek değerlendirilmesi istemiyle ………… İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü hitaplı …………i Müdürlüğü’nün Dosya No:300, Kayıt No:2718 sayısına kayıtlı dilekçe ile yapılan başvurunun reddine ilişkin ………… Rektörlüğü …………i Müdürlüğü’nce tesis edilen26.06.2024 tarih ve (…)75517 sayılı işlemin; …………i hazırlık eğitim sınıfında öğrenim görmekte iken ‘Bipolar Duygulanım Bozukluğu (F31)’ tanısıyla farklı tarihlerde tedavi olduğu,konulan tanı ve söz konusu rahatsızlığı nedeniyle, eğitim ve öğretim hayatının sekteye uğradığı,2022-2023 eğitim-öğrenim döneminde hazırlık sınıfını geçemeyip sınıf tekrarı yapmak zorunda kaldığı, …………’ün bu özel durumunun davalı idareye bildirilmesine karşın karşın ve …………i Rehberlik Bölümü tarafından ve dolayısıyla sınıf öğretmenleritarafından da bilinmesine rağmen, herhangi bir resmi tedbir alınmadığı, çocuğun özel eğitime tabi bir öğrenci olduğunu öğrendiği halde yasal ödevi olmasına rağmen çocuğu ve kendisini RAM’a (Rehberlik ve Araştırma Merkezi)eğitsel değerlendirme ve eğitsel tanılama için yönlendirmediği, mevzuat gereği özel eğitimin, 0-36 ay itibari ile tespit edildiği an itibari ile yasal zorunluluk olduğu, okul tarafından tespitiyle derhal özel eğitime muhtaç özel gereksinimli çocuğun RAM’a yönlendirilmesi gerektiği, davalı idarece, Kaynaştırma/bütünleştirme Eğitim Uygulamaları yoluyla eğitime tabi öğrenci olarak kaydını tamamlanmadığı, gerekli yasal yönlendirmenin yapılmadığı, hukuka ve mevzuata aykırı olduğu ileri sürülerek iptali istenilmektedir.

………… KAYMAKAMLIĞI

SAVUNMA ÖZETİ: Usule ilişkin olarak; davanın süresinde açılmadığı, esasa ilişkin olarak ise; davacının sınıf tekrarı işleminin ülkemizdeki bütün liselerin tabi olduğu MEB Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği hükümleri uyarınca mevzuata uygun olarak yapıldığı, öğrenci velisi ile öğrenci okul veli sözleşmesinin veliye hak ve sorumlulukları hatırlatılarak imzalatıldığı, davacının ………… RAM raporunun okula 12.06.2024 tarihinde, yine öğrencinin Değerlendirme Kurulu raporu ile Uygun Görülen Yöneltme Raporunun 13.06.2024 tarihinde idareye ulaştırıldığı, ancak Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği sınıf geçmeye esas olarak ülke genelinde yapılan yapılan ortak sınavların Mayıs ayının son haftası ile Haziran ayının ilk haftası yapıldığı, davacı öğrenciye ait Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu raporlarının çalışma takvimine göre sınavların tamamlandığı, notların e okul sistemine girişlerinin yapılıp öğrenci karnelerinin basımından sonra ibraz edildiği ileri sürülerek iptali istenilmektedir.

…………………………………….. ÜNİVERSİTESİ REKTÖRLÜĞÜ

SAVUNMA ÖZETİ         : Dava konusu işlemin ilgili mevzuata ve hukuka uygun olarak tesis edildiği, Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı (BEP) kapsamına alınma ile ilgili davacı çocuğa ilişkin Rehberlik Araştırma Merkezi (RAM) Raporunun e-okul sistemine tüm notlar resmi olarak girildikten ve karneler basıldıktan, davacının okul ile ilişiği yürürlükteki mevzuat gereği kesildikten sonra geldiği, yasal mevzuat gereği her öğrenciye uygulanan kuralların eşitlik ilkesi uyarınca davacı öğrencinin somut durumunda da tesis edildiği,, resmi olarak notların e-okul sistemine işlendikten sonra herhangi bir müdahale yapılabilmesi yasal mevzuat gereği mümkün olmadığı,2. dönem karne notlarının e-okul resmi sistemine son işleniş tarihinin 11.06.2024 tarihi olduğu, davacı öğrenci hakkındaki raporun 13.06.2024 tarihinde, notların resmi olarak ilan edildiği ve kesinleştiği 11.06.2024 tarihinden sonra geldiği, MEB Değerlendirme İstek Formunun okul tarafından doldurulsa dahi RAM tarafından eğitsel değerlendirme süreci velinin RAM’a şahsi başvurusu olmadan başlatılamayacağı, bu kapsamda, RAM’a başvurma sorumluluğu ve kararının takdiri tamamen velayet hakkını kullanan veliye ait olduğu, RAM tarafından velinin şahsi başvurusu olmadan bir değerlendirme süreci işletilmesinin ram prosedüründe mümkün olmadığı, RAM raporu sistem üzerinden eğitim dönemi içinde gelmediği müddetçe bir okulun herhangi bir öğrenci için bireyselleştirilmiş eğitim programını kendiliğinden devreye sokamayacağı, öğrencinin örgün eğitime hazırlık sınıfı olmayan bir okulda devamının mümkün kılındığı, eğitim hakkının sekteye uğramasının söz konusu olmadığı ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.

TÜRKMİLLETİADINA

Karar veren İstanbul 13. İdare Mahkemesi’nce, duruşma için önceden belirlenen 23/12/2024 gün ve saat 10:00’da davacı ve vekili Av. Burcu Akar Muratoğlu’nun geldiği, davalı ………… Kaymakamlığı’ nı temsilen Av. , ………… Rektörlüğü’nü temsilen Av…………..’ın geldiği görülerek taraflara usulüne göre söz verilip açıklamaları dinlenildikten sonra duruşmaya son verilerek ve dava dosyası incelenerek işin gereği görüşüldü:

Davalı idarenin usule ilişkin itirazı yerinde görülmeyerek işin esasına geçildi:

Dava; Küçük …………’e velayeten Anne ………… …… tarafından, …………inde öğrenci olan küçük …………’ ün yüksek menfaati mucibince kaynaştırma öğrencisi statüsünde ortaöğretim sınıf geçmeyönetmeliği kapsamında hak ve menfaatlerinin takdir edilerek değerlendirilmesi istemiyle ………… İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü hitaplı …………i Müdürlüğü’nün Dosya No:300, Kayıt No:2718 sayısına kayıtlı dilekçe ile yapılan başvurunun reddine ilişkin ………… Rektörlüğü …………i Müdürlüğü’nce tesis edilen26.06.2024 tarih ve (…)75517 sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

07.07.2018 gün ve 30471 sayılı Resmi Gazete yayınlanarak yürürlüğe giren Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 4. maddesinde, “BEP: Bireyselleştirilmiş eğitim programını, Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporu (ÇÖZGER): Sağlık kurulunca hazırlanan 18 yaşını doldurmamış bireylerin özel gereksinimlerini belirten belgeyi, Özel eğitim ihtiyacı olan birey: Bireysel ve gelişim özellikleri ile eğitim yeterlilikleri açısından akranlarından anlamlı düzeyde farklılık gösteren bireyi, Özel eğitim: Bireysel ve gelişim özellikleri ile eğitim yeterlilikleri açısından akranlarından anlamlı düzeyde farklılık gösteren bireylerin eğitim ve sosyal ihtiyaçlarını karşılamak üzere geliştirilmiş eğitim programları ve özel olarak yetiştirilmiş personel ile uygun ortamlarda sürdürülen eğitimi, RAM: Rehberlik ve Araştırma Merkezini ifade eder.” hükmü ile “Eğitsel değerlendirme ve tanılama esasları” başlıklı 7. maddesinin 2. fıkrasında, “Bireylerin eğitsel değerlendirmesi ve tanılamasıyla ilgili ilk başvuru; okul yönetimi, veli ya da zihinsel engeli olmayan 18 yaşından büyük bireyin kendisi tarafından; resmî kurumlarda bakım ve barınma hizmetinden yararlanan bireyler için kurumun resmî yazı ile görevlendireceği personel tarafından RAM’a yapılır.” hükmü yer almaktadır.

Aynı Yönetmeliğin “Kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitim” başlıklı 22. maddesinde, “Özel eğitim ihtiyacı olan bireyler Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu Raporu doğrultusunda her tür ve kademedeki eğitimlerini kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla sürdürebilirler. (2) Özel eğitim ihtiyacı olan bireyler, kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitimlerini akranları ile birlikte aynı sınıfta tam zamanlı veya özel eğitim sınıflarında yarı zamanlı olarak sürdürebilirler. (3) Okul öncesi eğitim, ilköğretim ya da mesleki ve teknik eğitim programlarının uygulandığı özel eğitim okullarında kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitim verilebilir. (4) Kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitim yapılan okullarda BEP geliştirme birimi oluşturulması zorunludur. (5) Öğrenci Davranışlarını Değerlendirme Kurulu ile Ödül ve Disiplin Kurulu’nda kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitimlerine devam eden öğrencilerle ilgili alınacak kararlarda BEP geliştirme birimiyle iş birliği yapılır.” düzenlemesi, devam eden “Tam zamanlı kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitim” başlıklı 23. maddesinde; “(1) Tam zamanlı kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitim hizmetlerinin sunulmasında aşağıdaki hususlar dikkate alınır: a) Öğrenciler, kayıtlı bulundukları okulda uygulanan eğitim programını takip ederler. Öğrencilerin takip ettikleri programlar temel alınarak BEP hazırlanır. b) Ortaöğretimi tamamlayan öğrencilere akranlarına verilen diploma düzenlenir. c) Tam zamanlı kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitim yapılan okullarda özel eğitim ihtiyacı olan öğrenciler için uygun ortam düzenlemeleri yapılır ve destek eğitim odası açılır. ç) Tam zamanlı kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitim uygulaması yapılan okullarda özel eğitim ihtiyacı olan bireyler gelişim özellikleri de dikkate alınarak sınıflara eşit sayıda ve her bir şubede 2 öğrenciyi geçmeyecek şekilde yerleştirilir. Ancak bu sayı birleştirilmiş sınıf uygulaması yapılan okullarda ihtiyaç doğrultusunda artırılabilir. d) Kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitim yapılan özel eğitim okullarında sınıf mevcutları 5’i özel eğitim ihtiyacı olan birey olmak üzere okul öncesi eğitimde en fazla 14; diğer kademelerde 15 öğrenci olacak şekilde oluşturulur.” düzenlemesi getirilmiştir.

Diğer taraftan, Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği’nin 60. Maddesinde, “…Hazırlık sınıfında sınıf geçmeye esas derslerden ders yılı sonunda başarılı olamayan öğrenciler, üçüncü fıkra hükümlerine göre yeterlilik sınavına alınır. Başarısız olanlar bir yıl daha hazırlık sınıfına devam eder. İkinci yılda da hazırlık sınıfında başarısız olan öğrencilerin okulla ilişiği kesilerek hazırlık sınıfı bulunmayan diğer ortaöğretim kurumlarının 9 uncu sınıfına bu Yönetmeliğin nakil ve geçişe ilişkin hükümleri çerçevesinde kayıtları yapılır…” hükmü mevcuttur.

Dava dosyasının incelenmesinden, 2014-2015 eğitim ve öğretim yılı için düzenlenen kura sonucunda Galatasaray ilköğretim okulunda eğitimine başlayan küçük …………’ün, 2022-2023 eğitim-öğretim yılında …………ine geçiş yaparak ………… dili hazırlık eğitimine başladığı, öğrenimine devam etmekte iken 13.12.2023 tarihinde Özel ………..Hastanesinde Bipolar Duygulanım Bozukluğu tanısıyla 13.12.2022 ile 23.12.2022 ve 05.01.2023-14.01.2023 tarihlerinde yatarak tedavi edildiği, hastalığı nedeniyle 2022-2023  eğitim-öğrenim döneminde hazırlık sınıfını geçemeyip sınıf tekrarı yapmak zorunda kaldığı, 2023-2024 eğitim ve öğrenim döneminde de başarısız olması üzerine öğrenci velisi tarafından kaynaştırma öğrencisi kriterlerine göre ortaöğretim sınıf geçme yönetmeliğine uygun şekilde durumunun değerlendirilmesi istemiyle yapılan başvurunun ………… Rektörlüğü …………i Müdürlüğünce tesis edilen 26.06.2024 tarih ve (…)75517 sayılı işlem ile Öğrenciye ait Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu Raporları okulumuza çalışma takvimine göre sınavların tamamlandığı, e-okul sistemine not girişlerinin tamamlanıp öğrenci karnelerinin basılma aşamasına gelindiği dönemde ulaştığından, öğrencinin ikinci yılda da hazırlık sınıfında başarısız olduğundan hazırlık sınıfı bulunmayan diğer ortaöğretim kurumlarının 9.sınıfına Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliğinin nakil ve geçişeilişkin hükümleri çerçevesinde kayıt yaptırması gerektiği’nden bahisle reddedildiği, anılan bu işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta; 2022-2023 eğitim-öğretim yılında …………inde, ………… dili hazırlık eğitimine başlayandavacı küçük …………’e Özel Fransız Lape Hastanesinde 13.12.2022 tarihinde Bipolar Duygudurum Bozukluğu tanısı konulduğu, 15.12.2022 tarihinde davacı küçüğün annesinin okulun rehberlik birimi ile görüştüğü, görüşme formunda geliş nedeninin; ders kaygısı, psikolojik durumu (duygu durum bozukluğu) olarak belirtildiği, görüşmenin özetinde ders başarı takibi gerekiyor, öğrenci bireysel olarak takip edilecek değerlendirilmelerinde bulunarak düzenli takip edilmesi yönünde karar alındığı, 11.10.2023 tarihinde yapılan genel değerlendirme görüşme kapsamıyla; dersi dinlemediği, sürekli telefonu ile oynadığı, derste uyuduğu, yüksek sesle konuştuğu, öğrenme kazanımlarının yeterli olmadığı, derse odaklanmadığı, eksiklerini ve ödevlerini tamamlamadığı şeklinde değerlendirmelerde bulunulduğu, 16.04.2024 tarihli görüşmede ise; derse odaklanamadığı, ilgisinin iyi olmadığı, derste dikkatinin dağıldığı şeklinde değerlendirmelerde bulunulduğu, eğitimine bu şartlar altında devam eden davacı küçük …………’ün okul başarısının olumsuz yönde etkilendiği, bilahare davacı küçük hakkında,………… Rehberlik ve Araştırma Merkezi tarafından düzenlenen 12.06.2024 tarihli rapor uyarınca davacı küçüğe “Duygusal Davranış Bozukluğu” eğitsel değerlendirme ve tanısı konulması ve tam zamanlı olarak kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitimini sürdürmesi, Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği ve öğrencinin bulunduğu eğitim kademesindeki ilgili mevzuat hükümlerinin dikkate alınması önerisinde bulunulduğu, söz konusu raporun davacı tarafından okul yönetimine sunulmasına rağmen okul yönetimince dikkate alınmaksızın davacının 12.06.2024 tarihli rapor öncesine ait notlarının düşük olmasından dolayı hazırlık sınıfını geçmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle sınıfta bırakılması neticesinde Orta Öğretim Kurumları Yönetmeliği’nin 60. maddesi uyarınca davacı küçük…………’ün hazırlık sınıfı kaydına son verildiği görülmektedir.

Bu durumda, davacı öğrenci ………… ile ilgili kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitim önerisi içeren RAM raporunun 12.06.2024 tarihi itibariyle düzenlendiği görülmekte ise de, yukarıya aktarılan mevzuat kapsamıyla örgün ve yaygın eğitim kurumlarının özel eğitime ihtiyaç duyan bireyin Rehberlik Araştırma Merkezine yönlendirilmesinde sorumluluğu paylaştıklarının açık olduğu, sorumluluğun, “sınavların tamamlandığı, e-okul sistemine not girişlerinin tamamlanıp öğrenci karnelerinin basılma aşamasına gelindiği dönemden” önce rapor alınmaması nedeniyle öğrenci davacıya ve veliye yüklenemeyeceği, kaldı ki söz konusu 12.06.2024 tarihli rapordan çok önce 13.12.2023 tarihli Özel…………… Hastanesinden alınan sağlık raporuna göre davacı öğrenciye Bipolar Duygulanım Bozukluğu tanısı konulmasına müteakip küçüğün velisi tarafından, okulun rehberlik birimi ile yapılan görüşmelerde öğrenci küçüğün bahse konu sağlık durumu ile ilgi bilgi verildiği, bu nedenle davacı küçüğün rahatsızlığının 12.06.2024 tarihli rapordan çok önceye dayandığının açık olduğu, dolayısıyla davacı küçüğün rahatsızlığının uzun bir süredir devam ettiği de göz önüne alındığında, gerek veli/annenin okul yetkilileri ile paylaşımları gerekse de, davacı küçüğün Duygusal Davranış Bozukluğu tanısına konu hal ve hareketlerinin davacı küçüğün eğitim ve öğrenim gördüğü okulun rehberlik öğretmenleri tarafından yapılan görüşmeler neticesinde düzenlenen tutanak muhtevaları ile sabit olması karşısında, davacı öğrenciye uygun olarak hazırlanacak Bireyselleştirilmiş Eğitim Programının tespiti tahtında gerekli yönlendirme ve ilgili kurumlara sevkinin okulun rehberlik öğretmenleri marifetiyle yapılması gerekirken, öğrenci küçüğün velisi anne ………… ‘ın girişimleri ile düzenlenen RAM raporunun sınavların tamamlandığı ve karne basım aşamasında alındığı nedeniyle, davacı küçüğün başarı değerlendirmesinin Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği’nin 23. maddesi uyarınca yapılmaması suretiyle ve almış olduğu notların düşük olması neticesinde başarısız sayılarak öğrenci kaydının sonlandırılmasının yukarıya aktarılan mevzuat hükmüne aykırılık teşkil ettiği sonucuna varıldığından, kaynaştırma öğrencisi kriterlerine göre öğrenimine ortaöğretim sınıf geçme yönetmeliğine uygun şekilde davacı küçüğün durumunun değerlendirilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, dava konusu işlemin iptaline, aşağıda dökümü yapılan ……….. yargılama gideri ile karar verildiği tarihte yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işler için belirlenen ……………. vekalet ücretinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine, artan posta ücreti avansının talep edilmemesi halinde kararın kesinleşmesinden sonra re’sen davacıya iadesine, kararın tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içerisinde İstanbul Bölge İdare Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere, 21/02/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

Başkan                                       Üye                                      Üye